Γράφει η AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ*
Κατά πως ορίζει το Σύνταγμα, οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, η ελεύθερη και ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, τελεί υπό την εγγύηση όλων των λειτουργών της Πολιτείας, η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική και οι βουλευτές που εκλέγει ο λαός έχουν απεριόριστο το δικαίωμα της γνώμης και ψήφου κατά συνείδηση (τα εισαγωγικά σε όλες τις πιο πάνω λέξεις είναι κατά βούληση ελεύθερα…). Ο τρόπος επιλογής-επιβολής των υποψηφίων βουλευτών και οι μηχανισμοί πειθαναγκασμού, εκμαυλισμού και εξαπάτησης των ψηφοφόρων εκφεύγουν των ορίων του παρόντος.
Σύμφωνα με τις υποτιθέμενες ισχύουσες αρχές της πολιτικής ισότητας, όλες οι ψήφοι είναι ίσες. Ως εκ τούτου, οι βουλευτικές έδρες που δικαιούται κάθε κόμμα θα έπρεπε να προκύπτουν από το εκλογικό ποσοστό κάθε κόμματος επί τον συνολικό αριθμό των 300 εδρών του Κοινοβουλίου.
Όμως, η πιο πάνω ισότητα δεν εξυπηρετεί την «ομαλή λειτουργία του συστήματος». Για τον λόγο αυτό, τα κόμματα-κράτος διά των «εκλογομαγείρων» τους επινοούν κατά καιρούς διάφορα συστήματα κλοπής ψήφων και εδρών, βεβαίως για το καλό των Ελλήνων. Ένα από αυτά είναι το ελάχιστο ποσοστό 3% για να «μπει» ένα κόμμα στη Βουλή. Το ποσοστό είναι αυθαίρετο. Μπορεί να είναι 2%, μπορεί να είναι 5%, ανάλογα τι συμφέρει κάθε φορά.
Αποτέλεσμα; Ένας μεγάλος αριθμός ψήφων, που συγκεντρώνουν τα κόμματα με ποσοστό κάτω του 3%, δεν εκλέγει τίποτα, αντίθετα πριμοδοτεί, χωρίς πολιτικό ή ηθικό έρεισμα, το πρώτο κόμμα-κράτος. Έτσι, στις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012 τα κόμματα που έλαβαν πάνω από 1%, έλαβαν συνολικά ποσοστό 13,52%. Δεν το λες και λίγο. Δηλαδή, οι ψηφοφόροι αυτών των κομμάτων είχαν δικαίωμα να τους εκπροσωπούν στη Βουλή 40 βουλευτές. Δεν είδαν κανέναν.
Στα «χαρτιά» κάθε ψηφοφόρος πρέπει να εκπροσωπείται στη Βουλή από αυτούς που ψήφισε. Όμως, στην πράξη γίνεται αυτό που ορίζει το Σύνταγμα: «Το εκλογικό σύστημα και οι εκλογικές περιφέρειες ορίζονται με νόμο». Εδώ είναι το νόμιμο, το δημοκρατικό και ηθικό κλειδί. Και ποιος κάνει τον «νόμο»; Είναι απλό: Η εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία-κράτος, η οποία κόβει και ράβει τον εκλογικό νόμο ανάλογα με τη συγκυρία και το κομματικό της συμφέρον. Επιβεβαίωση αυτής της διαπίστωσης είναι οι δέκα εκλογικοί νόμοι που ψηφίστηκαν τα τελευταία 46 χρόνια.
Η αρχή έγινε το 1974. Ο Εθνάρχης, βάσει του νόμου του, με ποσοστό 54,37%, έλαβε 220 έδρες, αντί των 163 εδρών που θα ελάμβανε εάν οι ψήφοι ήταν όντως ίσες. Για να γραφεί όμως και του «στραβού το δίκιο», οι εκλογές του 1974 ήταν η μοναδική φορά στα μεταπολιτευτικά χρόνια που ένα κόμμα (Ν.Δ.) είχε πραγματική πλειοψηφία στη Βουλή. Έκτοτε, όλες οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες είναι πλασματικές, αποτέλεσμα κλοπής ψήφων και εδρών.
Η Ν.Δ. μέτρησε καλά τα πράγματα της εποχής και το 1977 έφτιαξε νέο εκλογικό νόμο, πάντα για το καλό της Δημοκρατίας.
Όταν το ΠΑΣΟΚ έκανε κυβέρνηση και έβαλε την επάρατη δεξιά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, έφτιαξε τον δικό του εκλογικό νόμο το 1985, καταργώντας τον εκλογικό νόμο της επάρατης.
Στο ΠΑΣΟΚ το ξανασκέφτηκαν και το 1989 άλλαξαν τον δικό τους εκλογικό νόμο μπας και σώσουν την παρτίδα, πλην όμως δεν τους «έκατσε».
Η Ν.Δ., όταν βγήκε από το χρονοντούλαπο, είπε να φτιάξει κι αυτή έναν δικό της, καλύτερο εκλογικό νόμο, για το καλό της Δημοκρατίας, και τον έκανε το 1990, πλην όμως την «πάτησε» κι αυτή με τη σειρά της.
Ε, να μη φτιάξει και το ΠΑΣΟΚ έναν καινούργιο εκλογικό νόμο όταν ξαναέγινε κυβέρνηση; Βεβαίως. Και τον έφτιαξε τον Φεβρουάριο του 2004.
Όταν η κυβερνώσα αριστερά έγινε κυβέρνηση, με αριστερό ενδιαφέρον για το καλό της Δημοκρατίας, έφτιαξε το 2016 τον δικό της εκλογικό νόμο, κατήργησε το «μπόνους», αλλά διατήρησε το ποσοστό 3% για να «μπει» ένα κόμμα στη Βουλή.
Στη συνέχεια, μόλις η Ν.Δ. ξαναέγινε κυβέρνηση, έκανε τον πιο φρέσκο εκλογικό νόμο, δημοκρατικό και αυτόν. Το μέλλον θα δείξει αν θα της βγει σε καλό.
Γιατί άλλαζαν τους εκλογικούς νόμους σαν τα πουκάμισα και πώς στο καλό δεν βρήκαν οι σοφοί όλων των κυβερνήσεων έναν σταθερό εκλογικό νόμο όλα αυτά τα χρόνια; Εκτός από το καλό του λαού, υπήρχε και άλλος λόγος;
Στο άλλο ερώτημα, σε ό,τι αφορά τα πρακτικά αποτελέσματα των πιο πάνω εκλογικών νόμων, απαντούν τα πιο κάτω στοιχεία:
Στις εκλογές του 1977, η Ν.Δ. με ποσοστό 41,84% έλαβε 171 έδρες, αντί των 126 που θα ελάμβανε εάν οι ψήφοι ήταν όντως ίσες.
Στις εκλογές του 1985, το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 45,82% έλαβε 161 έδρες, αντί των 130 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Στις εκλογές του Ιουνίου του 1989, η Ν.Δ. με ποσοστό 45,28% έλαβε 145 έδρες, αντί των 136 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Στις εκλογές του 1993, το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 46,88% έλαβε 170 έδρες, αντί των 141 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Στις εκλογές του 2004, η Ν.Δ. με ποσοστό 45,36% και έλαβε 165 έδρες, αντί των 136 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Στις εκλογές του 2009, το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 43,94% και έλαβε 160 έδρες, αντί των 132 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ με ποσοστό 35,46% έλαβε 145 έδρες, αντί των 106 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ. (καλή η λαϊκή κυριαρχία, αλλά και κάνα «μπόνους» δεν βλάπτει).
Στις εκλογές του 2019, η Ν.Δ. με ποσοστό 39,85% έλαβε 165 έδρες, αντί των 120 εδρών που θα ελάμβανε εάν κλπ.
Από το 1977 μέχρι σήμερα έλαβε κανένα κόμμα πλειοψηφία 50% συν μία ψήφο των ψηφισάντων ψηφοφόρων; Κανένα.
Από το 1977 μέχρι σήμερα θα μπορούσε να κυβερνήσει κανένα κόμμα βάσει των ψήφων του λαού; Όχι, δεν θα μπορούσε. Αυτή την ανημπόρια τη γιάτρευε η Δημοκρατία. Πώς; Με ποιο φάρμακο;
Το φάρμακο του εκλογικού νόμου του 2004 (ΠΑΣΟΚ): «Η κυβερνητική σταθερότητα διασφαλίζεται απευθείας με τη σταθερή ενίσχυση του πρώτου κόμματος με τις 40 υπολειπόμενες έδρες».
Το φάρμακο του εκλογικού νόμου του 2008 (Ν.Δ.): «Στο αυτοτελές κόμμα, που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο αριθμό έγκυρων ψηφοδελτίων, παραχωρούνται, επί πλέον των εδρών που λαμβάνει, πενήντα (50) ακόμη έδρες».
Η Ν.Δ., διακηρύσσουσα ότι οι βασικές αρχές του νόμου της «συντάσσονται πλήρως με τις συνταγματικές αρχές της ισοδυναμίας της ψήφου και της αντιπροσώπευσης και διαπνέονται από εκλογική δικαιοσύνη» (κι εδώ τα εισαγωγικά σε όλες τις πιο πάνω λέξεις είναι κατά βούληση ελεύθερα…), επανέφερε το γιατρικό με πιο σικάτο τρόπο. Αντί «μπόνους» 40 ή 50 εδρών εφάπαξ, θα δωρίζονται λίγες-λίγες μέχρι του αριθμού των 30 εδρών.
Αυτά τα ολίγα περί της αστικής κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, της ισότητας ενώπιον του νόμου, της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης της λαϊκής θέλησης και της προστασίας της λαϊκής κυριαρχίας, όπως «επιτάσσει» το Σύνταγμα. Αλλά είπαμε: «Το εκλογικό σύστημα και οι εκλογικές περιφέρειες ορίζονται με νόμο».
Και να θες ν’ αγιάσεις δεν σ’ αφήνουν. Θες δεν θες, σου έρχεται στη σκέψη το παλιό «τσιτάτο»: Αν οι εκλογές άλλαζαν κάτι, θα ήταν παράνομες. Δεν είναι κακό ότι σου έρχεται. Κακό είναι ότι σου φεύγει, το ξεχνάς και άιντε φτου κι απ’ την αρχή.
Με τις υγείες μας, λοιπόν, ο νέος (;) εκλογικός νόμος (μέχρι τον επόμενο…).
*Δικηγόρος
