A+ R A-
18 Νοεμβρίου 2017
Παρασκευή, 06 Οκτωβρίου 2017 09:28

Ιδεολογία και Προπαγάνδα

Γράφτηκε από τον 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Του

Χρήστου Μασσαλά*

 

Η αμφισβήτηση των αξιών ήταν το κυρίαρχο χαρακτηριστικό του 20ου αιώνα. Η κενότητα των αξιών κάνει τον άνθρωπο ευάλωτο για μια οποιαδήποτε πίστη. Το κενό των ιδεών ήρθαν να το γεμίσουν οι ιδεολογίες (η ιδεολογία μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένα γενικό ερμηνευτικό σύστημα ιδεών και παραστάσεων). Στην ιδεολογία συστηματοποιείται η «κοινή γνώμη» και βρίσκουν έκφραση οι άμεσες, οι κρυφές επιθυμίες της. Οι σύγχρονες ιδεολογίες είναι θρησκευτικά υποκατάστατα και έχουν στη διάρθρωσή τους πολλά χαρακτηριστικά με τις θρησκείες «σωτηρίας»
Η προπαγάνδα, στην ακραία της μορφή, είναι η προσπάθεια για την επιβολή μιας ιδεολογίας, και για το σκοπό αυτό εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες της συλλογικής σκέψης (απλοποίηση, λογική δικαιολόγηση, ροπή προς το μύθο, σύμβολα, συναισθηματική κινητικότητα, υποσυνείδητες τάσεις,…).
Ο προπαγανδιστής, που προσπαθεί να επιβάλει μια ιδεολογία, δεν μπορεί να συμβάλει στην εξύψωση της ανθρώπινης υπόστασης. Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα…
Πρέπει να τονιστεί, η διαφωτιστική δραστηριότητα αυτή καθεαυτή δεν είναι απαραίτητα βλαβερή, πράγμα που γίνεται κατανοητό, αν σκεφτούμε, πώς οι τόσο χρήσιμες και διαδεδομένες σήμερα «δημόσιες σχέσεις» δεν είναι τίποτε άλλο από μια ήπια μορφή προπαγάνδας. Προσπαθούν, όχι να επιβάλουν απόψεις, αλλά να διαφωτίσουν…
Το ερώτημα που εγείρεται είναι: είναι δυνατή μια ηθικά θεμιτή και κοινωνικά ωφέλιμη «προπαγανδιστική» δραστηριότητα;
Ίσως θα μπορούσε να υπάρξει μια «προπαγάνδα της αλήθειας» που, χωρίς να είναι δεμένη σε μια ιδεολογία, χωρίς να προσπαθεί να υποδουλώσει και να φανατίσει, να είναι σε θέση να διαδώσει ορισμένες απόψεις καθολικού κύρους με μεγαλύτερη πειστικότητα και να βοηθήσει στην καταπολέμηση των αδυναμιών της συλλογικής σκέψης…

*Καθηγητής, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

TEΛEYTAIA NEA

TEΛEYTAIA ΑΝΑΝΕΩΣΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

ΕΠΙΣΚΕΨΙΜΟΤΗΤΑ

12188604
Σήμερα
Αυτή την εβδομάδα
Αυτόν το μήνα
2704
24646
81321

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 113 επισκέπτες και κανένα μέλος