A+ R A-
18 Νοεμβρίου 2017
Τετάρτη, 27 Σεπτεμβρίου 2017 20:59

Τα όρια ενός ανθρώπου καθορίζονται από τα όρια της γλώσσας του*

Γράφτηκε από τον 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Γράφει η

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΧΙΣΜΕΝΟΥ

 

 

Ημέρα της πολυγλωσσίας αυτή την βδομάδα κι έρχεται να μας θυμίσει ο κατεξοχήν φιλόσοφος της γλώσσας και της λογικής, ο Ludwig Wittgenstein ο οποίος θα μας προσδιορίσει τα όρια της γλώσσας ως όρια του ανθρώπου. Στο Tractatus Logico-Philosophicus θα μιλήσει για τις επτά του θέσεις οι οποίες είναι οι παρακάτω.
Ό κόσμος είναι όλα όσα συμβαίνουν. - Αυτό πού συμβαίνει, το γεγονός, είναι η ύπαρξη καταστάσεων- πραγμάτων. - Η σκέψη είναι ή λογική εικόνα των γεγονότων. Ή σκέψη είναι ή πρόταση με νόημα. - Η πρόταση είναι μιά συνάρτηση αλήθειας των στοιχειωδών προ- τάσεων. - Ή γενική μορφή μιας συνάρτησης αλήθειας είναι [ρ, ξ, Ν (ξ)].- Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, γι' αυτά πρέπει να σωπαίνει.
Η γνώση, η αντίληψη η έκφραση αλλά και η σιωπή είναι όλα όσα πρέπει ή θα έπρεπε να μας προσδιορίζουν. Η αναλυτική φιλοσοφία γι΄ άλλη μια φορά μας βοηθά και μας κατευθύνει να καταλάβουμε την σημασία και την δομή της γλώσσας μας, πού ούτε τυχαία είναι αλλά και λογική δομή έχει και καθόλου απλή δεν είναι.
Η απεικονιστική θεωρία τού νοήματος είναι για τον Wittgenstein ένα λάθος και ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα μεταφυσικού μύθου. "Αν πάψουμε να ψάχνουμε την κρυμμένη ουσία της γλώσσας και ερευνήσουμε την πραγματική λειτουργία της, θα δούμε πως ή ονομασία δεν αποτελεί το αναγκαίο θεμέλιο τής σχέσης τής γλώσσας με τον κόσμο. Αντίθετα, αυτή προϋποθέτει κιόλας ένα σωρό πράγματα ,και πρώτα άπ'  όλα τη γνώση των περιστάσεων, του πλαισίου αναφοράς για την εφαρμογή τής λέξης ή τής πρότασης. Ακόμη κι αv ή πρόταση ήταν ένα είδος εικόνας, πάλι θα έπρεπε να ξέρουμε πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε  Η έννοια νόημα  είναι όπως ή έννοια «παιχνίδι». Τα παιχνίδια είναι πολλών και διαφόρων ειδών και δεν έχουν όλα τους ένα γνώρισμα πού να τα κάνει παιχνίδια. Το ίδιο και οι χρήσεις τής γλώσσας παρουσιάζουν ακόμα μεγαλύτερη πολυμορφία...
Σίγουρα είναι αρκετά δύσκολο και δύσβατο να μπλέξουμε στα γρανάζια και τις λεπτές αποχρώσεις της αναλυτικής φιλοσοφίας, όμως είναι σημαντικό να σκεφτούμε τα όρια που μας ανοίγει η γλώσσα μας. Όχι μόνο αυτή που μιλάμε από την ενδομήτριο κιόλας ζωή μας. Όχι μόνο αυτή που θα εμβολιαστούμε και θα βαφτιστούμε από τη στιγμή που τα χείλη στον πηλό...δοκιμάζουν τα πράγματα του κόσμου...
Ο κόσμος δεν έχει ούτε είχε ποτέ στενά όρια. Τα όριά του είναι πλατιά σαν την σκέψη και το πρώτο ταξίδι κάθε Οδυσσέα που ψάχνει την Ιθάκη του, χαίρεται όμως και μαθαίνει από το ταξίδι....Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη. Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου. Aλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου. Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει• και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί....πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη. ...θα μας μουρμουρίσει σοφά ο Αλεξανδρινός και θα τιμήσει τη λαλιά του ο μεγάλος μας ποιητής- « Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά• κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος• «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν». Γ. Σεφέρης.
*Ludwig Wittgenstein

TEΛEYTAIA NEA

TEΛEYTAIA ΑΝΑΝΕΩΣΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

ΕΠΙΣΚΕΨΙΜΟΤΗΤΑ

12188605
Σήμερα
Αυτή την εβδομάδα
Αυτόν το μήνα
2705
24647
81322

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 114 επισκέπτες και κανένα μέλος