ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Τα σύννεφα  μιας ελληνοτουρκικής κρίσης, με απρόβλεπτες συνέπειες μαζεύονται επικίνδυνα.

Πρώτον, με εργαλείο το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, η Τουρκία απειλεί ευθέως με διενέργεια ερευνών – γεωτρήσεων εντός της ΑΟΖ της Ελλάδας, νότια της Κρήτης. Η Τουρκία, έχει μετατρέψει τη Λιβύη σε τουρκικό προτεκτοράτο και την χρησιμοποιεί για την προώθηση των έκνομων γεωπολιτικών της επιδιώξεων. Δυστυχώς, ενώ για την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ειρήνη», που στοχεύει στην εφαρμογή του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ προς τη Λιβύη, η Ε.Ε. απουσιάζει εκκωφαντικά, αφού την περασμένη εβδομάδα η Ελληνική φρεγάτα «Σπέτσες», υπήρξε «μοναξιασμένη» στην επιχείρηση  ελέγχου του υπό τανζανιακή σημαία πλοίου, που μετέφερε στρατιωτικό υλικό στη Λιβύη, συνοδευόμενο από τουρκικά πολεμικά σκάφη.

Δεύτερον, η άκρως σημαντική συμφωνία Ελλάδας – Ιταλίας για οριοθέτηση των ΑΟΖ των δύο χωρών έχει προκαλέσει σοβαρό εκνευρισμό στην Άγκυρα. Παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις Τσαβούσογλου. 

Τρίτον, η απειλή μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, συνιστά εξόχως σημαντική πρόκληση προς ολόκληρο τον Χριστιανισμό. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είναι Ελληνικό. Είναι Οικουμενικό.  Και η Αγία Σοφία είναι εμβληματικό θρησκευτικό μνημείο που ανήκει στην οικουμενική ορθοδοξία.  Δεν είναι διμερές θέμα Ελλάδας – Τουρκίας. Ως εκ τούτου θα πρέπει να καταστεί ζήτημα ενδιαφέροντος και αντιδράσεων από όλες τις ορθόδοξες εκκλησίες, αλλά και συνολικά τις χριστιανικές εκκλησίες, ανά το παγκόσμιο.

Τέταρτον, η Τουρκία βιώνει βαθιά οικονομική κρίση και για πρώτη φορά ο Ερτογάν κατατάσσεται δεύτερος σε δημοφιλία, ακολουθώντας το Δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου.

Όλα τα πιο πάνω καθιστούν εξαιρετικά πιθανή, μια προκλητική κίνηση της Τουρκίας νότια της Κρήτης, μέσα στο καλοκαίρι, με επίκληση  των παράνομα οριοθετηθεισών  ΑΟΖ με τη Λιβύη. Το επιχείρημα ότι, κατά την θερινή περίοδο η Τουρκία αποφεύγει υπερβολικά προκλητικές κινήσεις στα ελληνοτουρκικά, προκειμένου να διαφυλάξει τα προσδοκώμενα από τον τουρισμό οφέλη, δεν ισχύει. Κι αυτό,  γιατί λόγω κακής επιδημιολογικής εικόνας, η Τουρκία αναμένει μηδενικές τουριστικές ροές. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, που για ακριβώς τον αντίθετο λόγο, θα έχει αφίξεις ξένων περιηγητών.

Ενώπιον όλων αυτών, η Ελλάδα θα πρέπει να κινηθεί με κατεπείγουσα μορφή σε συνομολόγηση συμφωνίας οριοθέτησης  Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών με την Αίγυπτο. Η Αίγυπτος είναι σφοδρά ενοχλημένη από την τουρκική παρέμβαση στη Λιβύη και έχει αναπτύξει στρατεύματα στα σύνορα της. Περαιτέρω η Ελλάδα θα πρέπει να κινηθεί με επέκταση της αιγιαλίτιδος ζώνης της στα Δυτικά, στα 12 ναυτικά μίλια. Για όλα αυτά θα πρέπει να ενημερωθούν, κατά τα προβλεπόμενα θέσμια, τα Ηνωμένα Έθνη. Την ίδια στιγμή, η οριοθέτηση των ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου δεν μπορεί να αναβάλλεται επ’ αόριστον.  Θα πρέπει να συνεκτιμηθούν όλα τα δεδομένα και να επιλεγεί ο κατάλληλος χρόνος συνομολόγησης και εξαγγελίας της συμφωνίας.

Τέλος, επειδή καθόλου δεν μπορεί να αποκλειστεί –το αντίθετο- μια τυχοδιωκτική κίνηση της Τουρκίας τους επόμενους μήνες, αποτελεί ύψιστο καθήκον η χάραξη κοινής γραμμής, συντονισμού και πλήρους ετοιμότητας Ελλάδας – Κύπρου, σε όλα τα επίπεδα. Περιλαμβανομένου του αμυντικού.

Ανεξάρτητα από το αν δεν αναμένουμε έμπρακτη στήριξη από φιλικές χώρες – περιλαμβανομένων πρωτίστως των συμμετεχουσών στις «τριμερείς»- θα πρέπει να αναπτυχθεί διπλωματικός μαραθώνιος επαφών και ενημέρωσης.

Το πιο σημαντικό ωστόσο είναι να αναληφθεί πρωτοβουλία για αναβάθμιση, διεύρυνση και μετεξέλιξη των τριμερών συνεργασιών σε μια συμμαχία αμυντικού χαρακτήρα.

*Τέως Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων