Λίμνη Πουρναρίου: Δίνει προοπτική για ζωή στα ορεινά χωριά της Άρτας (pics)

 Ένα ακόμη διάλειμμα στην ερήμωση και την εγκατάλειψη των ορεινών χωριών της Άρτας, έλαβε αισίως τέλος, καθώς μετά την ολοκλήρωση του Πάσχα του καλοκαιριού και τα τελευταία παιδιά τους αναχώρησαν για τις «νέες πατρίδες» τους, τα αστικά κέντρα!

Στα βουνά της Άρτας απλώνεται και πάλι η αρχέγονη σιωπή τους κι η ανάσα των χωριών μας αργοσβήνει.

Τα σπίτια αμπαρώθηκαν και πάλι, αναμένοντας την θερινή σύναξη των …μεταναστών που θα ξανανοίξουν και θα αρχίσουν να διηγούνται από την αρχή την ιστορία τους!

Περπατώντας ανάμεσα στα ερημωμένα χωριά νοιώθει κανείς οι τόποι να στοιχειώνονται από φαντάσματα. Ακούει τις φωνές των ανθρώπων που έζησαν εκεί, το κλάμα των μωρών που γεννήθηκαν, το νανούρισμα της μάνας, το τραγούδι του ερωτευμένου. Οι άνθρωποι των ορεινών χωριών μας  πάλεψαν σε όλη τους τη ζωή με τις δυστροπίες της φύσης και κατάφεραν να εξημερώσουν μέρη άγρια και δυσπρόσιτα. Με μόχθο, ευρηματικότητα και υπομονή κατάφεραν πολλά βασισμένοι σε λίγα. Όταν αυτοί οι άνθρωποι πήραν την απόφαση αν φύγουν από τη γη των παππούδων τους είχε πια ωριμάσει μέσα τους η ελπίδα πως αλλού θα ζήσουν πιο ανθρώπινα, αυτοί και τα παιδιά τους. Κατέβηκαν λοιπόν στις πόλεις για να μπορούν να δουλέψουν, τα παιδιά να μορφωθούν, να ξεφύγουν από την αγωνία της καθημερινής επιβίωσης.

Το ερώτημα ωστόσο που προκύπτει βασανιστικά είναι γιατί, λοιπόν, να παραμείνει κάποιος στο χωριό, αφού δεν προσφέρει τίποτε; Και δεν προσφέρει τίποτε γιατί λείπουν τα ουσιώδη, εκπαίδευση κυρίως, ψυχαγωγία, συντροφικότητα.

 Ίσως και ο «Καποδίστριας», ο «Καλλικράτης» κι ο «Κλεισθένης» να συνέβαλαν στην αλλαγή, αφού έλειψε από το χωριό το σχολείο, λείπει τώρα και ο κοινοτάρχης. Στοιχεία που έδιναν στο χωριό κάποια κίνηση, πιστοποιούσαν την οντότητά του. Είναι θλιβερό το φαινόμενο της ερήμωσης των χωριών. γιατί δεν έχουμε μόνο την ανακατανομή πληθυσμού, την έλλειψη εργατικών χεριών, που αναπληρώνονται από τους αλλοδαπούς, είναι κυρίως ότι λείπει από το χωριό ο θεματοφύλακάς του, αυτός ο άνθρωπος που είναι το ζωντανό κύτταρο ύπαρξης ζωής.

Σίγουρα το φαινόμενο της ερήμωσης των ορεινών περιοχών, δεν είναι αρτινή πρωτοτυπία, αλλά  είναι γενικότερο, έχει παγκόσμιες διαστάσεις. Η αντιμετώπισή, όμως, του προβλήματος πιστοποιεί ακριβώς και την ευαισθησία του κάθε λαού απέναντι στο πολιτισμό και την ιστορία του. Υπάρχουν αναπτυγμένες χώρες που συνειδητοποίησαν έγκαιρα την ανάγκη διαφύλαξης της πολιτιστικής τους κληρονομιάς και εκπόνησαν συγκεκριμένα προγράμματα ανάκτησης των ορεινών χωριών διαθέτοντας κονδύλια για να κρατήσουν στη ζωή και να αξιοποιήσουν τις ορεινές περιοχές τους.

Μαγικές λύσεις για την αναστροφή αυτής της πορείας δεν υπάρχουν.

Στην Άρτα, όπου σημειώθηκαν προσπάθειες ανάπτυξης, αυτές οφείλονταν συνήθως αποκλειστικά στη δράση τοπικών φορέων και πρωτοβουλιών των κατοίκων.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη οι δυνατότητες δημιουργίας ενός φιλόδοξου σχεδίου, που από την επιτυχία του θα εξαρτηθεί και το όποιο μέλλον του ορεινού όγκου της Άρτας. Κι αυτό δεν είναι άλλο από την αξιοποίηση της Λίμνης Πουρναρίου και με αυτή ως μπούσουλα να γίνει μια επανεκκίνηση για την ανάπτυξη ολόκληρου του ορεινού όγκου της Άρτας.

Ποια είναι η λίμνη Πουρναρίου;

Η Λίμνη Πουρναρίου είναι τεχνητή λίμνη επιφάνειας 20 τετρ. χλμ που δημιουργήθηκε από την κατασκευή του ομώνυμου υδροηλεκτρικού φράγματος για εξασφάλιση σημαντικών ποσοτήτων ενέργειας.

Βρίσκεται κοντά στο Βουλγαρέλι της Άρτας. Στη διαδρομή προς τη λίμνη συναντάμε μια βυθισμένη πολιτεία, το κομμάτι εκείνο του χωριού της Κάτω Καλεντίνης, που εξαφανίστηκε με τη δημιουργία του φράγματος του Πουρναρίου. Κάποιες εποχές του χρόνου, κυρίως φθινοπωρινές, όταν το φράγμα είναι ανοιχτό και η στάθμη της λίμνης χαμηλά, έρχονται στην επιφάνεια τα παλιά σπίτια, το παλιό δημοτικό σχολείο και δεντροστοιχίες. Πριν από τη δημιουργία του φράγματος, ο δρόμος από Άρτα προς Βουργαρέλι περνούσε μέσα από τη λίμνη σε μια σαφώς πιο σύντομη διαδρομή.

Πανοραμικά, στο βάθος δεξιά, η οροσειρά των Τζουμέρκων παραμένει σταθερό σημείο στον ορίζοντα. Αν και η λίμνη είναι συνεχώς στα αριστερά μας, η απόσταση του δρόμου
από αυτή και το ανάγλυφο του εδάφους δεν μας επιτρέπει να τη βλέπουμε συνεχώς.
Από το ύψος του Πέτα και προς τις Μελάτες, το τοπίο εμφανίζεται τυπικά
μεσογειακό. Όταν πλησιάζουμε στη γέφυρα Μελάτων αρχίζει να διανθίζεται με υγρόφιλα είδη, όπως τα πλατάνια, ενώ οι κουτσουπιές μάς συντροφεύουν σε όλη τη διαδρομή. Όποιος επισκεφτεί την περιοχή χειμώνα προς άνοιξη, σε αυτή τη διαδρομή μπορεί να θαυμάσει  στα απέναντι κάθετα πρανή της λίμνης μικρούς αλλά θεαματικούς καταρράκτες, οι οποίοι σε συνδυασμό με την πυκνή βλάστηση θυμίζουν τοπίο…αφρικανικής χώρας.

Το φράγμα Πουρναρίου ξεκίνησε το 1981 και ολοκληρώθηκε το 1997. Είναι δεύτερο σε μέγεθος στην Ελλάδα μετά του Μόρνου, χωμάτινο, πλάτους βάσης 450 μέτρων και ύψους 107 μέτρων.

H ιχθυοπανίδα της λίμνης αποτελείται από κυπρίνους, στρωσίδι, πινδοβίνος, σκυλόψαρο, μπριάνα, λιάρα, μουστακάτο, άγρια πέστροφα, χέλι και ο ψευδοφοξίνος. νυχτοκόρακες, πρασινοκεφαλόπαπιες, αλκυόνες, φαλαρίδες, σαρδέλες, ενώ καστανοκεφαλόγλαροι και ποταμοσφυριχτές συμπληρώνουν την επίσης πλούσια ορνιθοπανίδα.

Οι προοπτικές

Με όλον αυτό τον φυσικό πλούτο, που απλόχερα δώρισε ο Θεός στον τόπο μας, οι προοπτικές της Λίμνης Πουρναρίου, φαντάζουν και είναι τεράστιες. Αρκεί να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες και υποδομές και τότε θα μπορούμε να μιλάμε με ασφάλεια για τουρισμό τεσσάρων εποχών.

Η γεωμορφολογία του εδάφους με τις απότομες κλίσεις προσφέρονται για αεραθλήματα, αναρριχήσεις, διασχίσεις φαραγγιών κ.α. δραστηριότητες. Τα μονοπάτια που θα δημιουργηθούν περιμετρικά της λίμνης θα προσφέρονται για ορειβατικό ποδήλατο, ιππασία, πεζοπορία κ.α., δίνοντας ζωή σε μια σειρά ορεινών χωριών. Τα καταγάλανα νερά της λίμνης θα προσφέρονται για στιγμές ξεκούρασης και αναψυχής. Οι επισκέπτες, θα έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν κωπηλασία, ψάρεμα, κολύμπι και άλλες δραστηριότητες.

Ξενώνες θα μπορούν να γίνουν σε ολόκληρη την παραλίμνια ζώνη.

Και με όλα αυτά τα τοπικά προϊόντα θα μπορέσουν να αποκτήσουν και ταυτότητα, αλλά και αναγνωρισιμότητα.

Κι αυτό πρέπει να είναι το μεγαλύτερο στοίχημα ολόκληρου του πολιτικού προσωπικού της Άρτας, που θέλει να συνδέσει το όνομά του με την ανάπτυξη και την προοπτική του τόπου…

*****