15Η ΙΟΥΛΙΟΥ 1974 – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

Του Γιαννάκη Λ. Ομήρου

 Τέως Προέδρου Βουλής των Αντιπροσώπων

Σε αυτή την ετήσια ανεπούλωτη ρωγμή του χρόνου, η αναδρομή στην εφιαλτική ημέρα του πραξικοπήματος είναι επιτακτική πράξη ιστορικού χρέους. Ημέρα φοβερή και επαίσχυντη. Ημέρα που μας σημάδεψε για πάντα. Ακόμα χειρότερο, σημάδεψε και ακρωτηρίασε το σώμα και την ψυχή της ίδιας της Κύπρου.

Όσο κι αν κάποιοι θέλησαν τη λήθη και όσο κι αν φρόντισαν να σκεπάσουν με τη σιωπή το στυγερό έγκλημα του πραξικοπήματος και τα όσα προηγήθηκαν, η κραυγή της ιστορίας είναι τόσο διαπεραστική που δεν επιτρέπει ήσυχο ύπνο στους εφιάλτες της προδοσίας.

Θυμάμαι τις ανώμαλες, ανατρεπτικές, σχεδόν επαναστατικές συνθήκες, που χαρακτήριζαν την εποχή προ του 1974. Στην Αθήνα η δικτατορία, με την ανοχή μεγάλου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας. Το Φοιτητικό Κίνημα να αποτελεί το ξυπνημένο κομμάτι της, που βαθμιαία μπαίνει στην πρωτοπορία της αντιδικτατορικής πάλης. Η Νομική και το Πολυτεχνείο. Ο Παναγούλης, ο Μουστακλής, ο Μήνης. Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, οι συναυλίες του Γιάννη Μαρκόπουλου στη «Λήδρα» με το Νίκο Ξυλούρη. Η χουντοκρατούμενη ΕΦΕΚ, ενώ οι Κύπριοι φοιτητές Άρης Μαυροσκούφης και Πέτρος Δημητρίου είναι στα κάτεργα της χούντας για αντιδικτατορική δράση. Και ο επίσης Κύπριος Φοιτητής Γεώργιος Ξάνθος Τσικκουρής θυσιάζεται για τη δημοκρατία.

Στην Κύπρο η σταδιακή άλωση του δημοκρατικού και πολιτειακού ιστού. Αστυνομία, Εθνική Φρουρά, Σχολεία, Δημόσια Υπηρεσία περνούν σταδιακά στην αράχνη της χουντικής διείσδυσης. Οι «καθώς πρέπει» της Κυπριακής κοινωνίας γιορτάζουν έμπλεοι εθνικοφροσύνης την εθνοσωτήριον επέτειον της 21ης Απριλίου. Το λαϊκό κίνημα υπεράσπισης του Μακάριου απέναντι σε μια αδίστακτη ΕΟΚΑ Β, υπό την άμεση καθοδήγηση, ενίσχυση και  χρηματοδότηση της χούντας.

Το πραξικόπημα, η αντίσταση, ηρωική, πλην απελπιστικά ανοργάνωτη στις πλείστες περιοχές και ανέτοιμη να αντιμετωπίσει ένα κίνημα στρατιωτικό, η διαφυγή του Μακάριου. Η δεύτερη φάση του διπλού εγκλήματος, η τουρκική εισβολή, η κορύφωση της τραγωδίας. Η χούντα επιτέλεσε την αποστολή της. Καταρρέει υπό το βάρος των ανομημάτων της. Η μεταπολίτευση. Στην Κύπρο οι άθλιοι πραξικοπηματίες συνεχίζουν το προδοτικό τους έργο. Εκβιάζουν, δολοφονούν, εμποδίζουν την επιστροφή του Μακάριου. Που γυρίζει «περίλυπος έως  θανάτου» στη γη της συμφοράς.

Και σήμερα;  Σαράντα πέντε χρόνια μετά, 15 Ιουλίου 2019, δεν αρκούν ούτε οι ιστορικές αναδρομές, ούτε οι συγκινησιακοί εγκλεισμοί σε λόγους επετειακούς και σε εύκολες ρητορικές εξάρσεις.

Το ζητούμενο ως επιταγή της ιστορίας, ως διδαχή των τότε δραματικών γεγονότων και ως επιβαλλόμενη στάση απέναντι στο συνεχιζόμενο ακρωτηριασμό της πατρίδας μας είναι η αντίσταση και σήμερα. Αντίσταση στη βία, την κατοχή. Αντίσταση στον εφησυχασμό και την επανάπαυση που καλλιεργούν οι σειρήνες μιας κοινωνικής αντίληψης περί άλλων τυρβάζουσας. Αντίσταση στην ποδηγέτηση των κοινωνιών και της πολιτικής διαδικασίας από τις ανάλγητες αγορές.  Αντίσταση στους κακούς εαυτούς μας που ρέπουν στην προσαρμογή, στη λήθη και την αμνησία.

Απλό το μήνυμα της επετείου. Αντίσταση τότε, αντίσταση σήμερα. Το καλύτερο μνημόσυνο.

Σημ: Διαβάζω από τα αποδεσμευθέντα πρακτικά της Εξεταστικής των πραγμάτων Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων τις καταθέσεις των ηγητόρων του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου. Είναι απίστευτο. Είναι προφανές ότι έδωσαν «όρκο σιωπής». Τόσο για την ειδεχθή πράξη προδοσίας του πραξικοπήματος, όσο και για την επίσης ακόμα πιο προδοτική, μη προβολή αντίστασης στην τουρκική εισβολή. Το γράφω με οδύνη. Εγκαλούνται οι Ελληνικές Κυβερνήσεις τουλάχιστον των δεκαετιών 80 και 90 για τη μη προσαγωγή σε δίκες των άθλιων αυτών υποκειμένων που ντρόπιασαν και λέρωσαν την στολή του Έλληνα αξιωματικού.