ΕΝΑ ΑΠΛΟΪΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ

Του Γιαννάκη  Λ. Ομήρου

Τέως Προέδρου Βουλής των Αντιπροσώπων

Στη συμφωνία «υψηλού επιπέδου» Κυπριανού – Ντενκτάς της 19ης Μαïου του 1979, που συνομολογήθηκε υπό την αιγίδα του Γ.Γ. του ΟΗΕ, περιλαμβάνεται η εξής πρόνοια:

«Θα δοθεί προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας για την επανεγκατάσταση στα Βαρώσια Ελληνοκυπρίων προσφύγων, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, αμέσως με την έναρξη, της υπό των συνομιλητών εξέτασης των συνταγματικών πτυχών, επί μιας συνολικής συμφωνίας. Ειδικότερα μετά την επίτευξη συμφωνίας για τα Βαρώσια, θα εφαρμοστεί χωρίς να αναμένεται το αποτέλεσμα των συζητήσεων επί των άλλων πτυχών του προβλήματος».

Στο ψήφισμα 550 της 11ης Μαϊου 1984 του Συμβουλίου Ασφαλείας, αναφέρεται επίσης:

«Θεωρεί τις απόπειρες για εποικισμό οποιουδήποτε τμήματος των Βαρωσίων από άτομα, άλλα  από τους κατοίκους τους, ως απαράδεκτες και ζητά τη μεταβίβαση της περιοχής αυτής στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών».

Στο ψήφισμα 789 της 25ης Νοεμβρίου του 1992, του Συμβουλίου Ασφαλείας αναφέρεται:

«με σκοπό την εφαρμογή του ψηφίσματος 550 (1984) η περιοχή που σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ, να επεκταθεί και να συμπεριλάβει τα Βαρώσια».

Μάλιστα στην παράγραφο 8 του ψηφίσματος η επιστροφή των Βαρωσίων χαρακτηρίζεται ως «μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

Είναι «ηλίου φαεινότερον» ότι τόσο στη συμφωνία του 1979  όσο και στα πιο πάνω, σχετικά με την επιστροφή της Αμμοχώστου, ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, υπάρχει σαφής  αποσύνδεση από την τελική λύση του Κυπριακού.

Δηλαδή, με συναίνεση της τουρκικής πλευράς και με την επίσημη διατύπωση του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθορίστηκε η επιστροφή της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου, ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Είναι, ως εκ τούτου, απορίας άξιον, γιατί ενώ συζητούνται και αποφασίζονται Μ.Ο.Ε. , τα οποία εν πολλοίς, οδηγούν σε διαμόρφωση συνθηκών «ομαλής και καλής γειτονίας» μεταξύ «των δύο πλευρών» αφέθη, με δική μας ευθύνη, στο περιθώριο, ένα Μ.Ο.Ε , περιβεβλημένο με την επίσημη έκφραση της συλλογικής βούλησης της διεθνούς κοινότητας, όπως είναι τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Είναι μήπως δικαιολογία ότι μια τέτοια απάντηση θα προσέκρουε στην άρνηση της τουρκικής πλευράς;

Αλλά, αν αυτή είναι η νοοτροπία που χαρακτηρίζει την εκ μέρους μας διαχείριση του Κυπριακού, θα έπρεπε από καιρό να θεωρήσουμε ως ματαιοπονία κάθε κίνηση, πρωτοβουλία  ή  διάβημα  με επίκληση της τουρκικής αδιαλλαξίας.

Το καθήκον της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής Κυπριακής πλευράς, είναι η άρνηση συζήτησης, οποιουδήποτε ΜΟΕ αν δεν εφαρμοστεί, κατά προτεραιότητα, ένα ύψιστο τέτοιο μέτρο, όπως είναι η επιστροφή της πόλης των Βαρωσίων.

Σημ: Στο πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο οποίο ζητείται «η αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία», για πολλοστή φορά ζητείται «η μεταβίβαση της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου στον ΟΗΕ».

Ακόμα μια ισχυρή συνηγορία για το θέμα της Αμμοχώστου η οποία παραμένει «ορφανή», αφού δεν προβάλλεται – διεκδικείται από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας.