Η συστηματική παθογένεια της αγοράς

Γράφει ο
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΪΝΤΑΣΗΣ*

 

Στην σκιά των μνημονίων μάθαμε να κατηγορούμε το Ελληνικό κράτος για τα κάθε είδους ζητήματα που σχετίζονται με το επενδυτικό περιβάλλον. Το τελευταίο διάστημα, όμως διαπιστώσαμε ότι το μεγάλο πρόβλημα της περιόδου σχετίζεται και με μεγάλες παθογένειες στην αγορά και τους πυλώνες αυτής, όπως είναι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της και το τραπεζικό σύστημα.
Αν ήσουν ένας επιχειρηματίας ή για την ακρίβεια, ένας διευθυντής μιας επιχείρησης, που θα ήθελες να επενδύσεις σε μια χώρα, έναν από τους παράγοντες που θα έλεγχες θα ήταν οι πολιτικές συνθήκες (κράτος, νομοθεσία, φορολογία κλπ), το οικονομικό περιβάλλον (η λειτουργία της αγοράς) και κυρίως η δυνατότητα κέρδους.
Όλες οι επιχειρήσεις επιζητούν την δυνατότητα κέρδους, οι σοβαρές όμως επιχειρήσεις εξερευνούν τις άλλες δυο παραμέτρους, που είναι οι πολιτικές συνθήκες και το οικονομικό περιβάλλον.
Το τελευταίο διάστημα όμως διαπιστώσαμε το εξής: η Ελλάδα, βγαίνοντας από τα Μνημόνια, δεν πάσχει στα μάτια της επενδυτικής αγοράς από τις γνωστές της παθογένειες (φορολογία, ασταθές πολιτικό περιβάλλον, υπερνομοθεσία), αλλά τελευταία έρχονται στο προσκήνιο σκάνδαλα, τα οποία αποδεικνύουν ότι η χώρα μας αδυνατεί να εμφανιστεί ως μια αγορά με κανόνες και στο οικονομικό περιβάλλον.
Η πρώτη έκπληξη έχει να κάνει με τον όμιλο Folli Follie, ο οποίος προκειμένου να εισαχθεί σε χρηματιστήριο του εξωτερικού φάνηκε ότι είχε αλλοιώσει τα οικονομικά στοιχεία της, εξαπατώντας με τον τρόπο αυτόν τους υποψήφιους μετόχους της, καθώς η μετοχή της δεν είχε καμία σχέση με την αξία της οποίας παρουσίαζαν. Η δεύτερη έκπληξη αφορά την μεγαλύτερη επιχείρηση ενέργειας στην χώρα μας, η οποία ανακοινώνει μια «αναμόρφωση οικονομικών μεγεθών παρελθουσών χρήσεων» και με τον τρόπο αυτό να μετατρέπει τη δημοσιευμένη κερδοφορία 31 εκατ. ευρώ σε ένα αποκαλυπτικό βουνό ζημιών 247 εκατ. ευρώ. Μέτοχοι αυτής της εταιρίας εκτός από το ίδιο το κράτος (δηλαδή εμείς) είναι και ιδιώτες, οι οποίοι βλέπουν ότι πιθανή διανομή ενός μερίσματος, μεταφράζεται σε …παθητικό!!!
Η τελευταία έκπληξη, σχετίζεται με την υπόθεση της χρυσής visa από την Κίνα. Η εταιρία που είχε αναλάβει την διεκπεραίωση, παραβίασε τα κινέζικα capital control με τη συνενοχή του συστημικού τραπεζικού συστήματος της χώρας μας, το οποίο και ανέχθηκε την μεταφορά 8 περίπου δισ. ευρώ με τον τρόπο αυτόν, παρακάμπτοντας κάθε έλεγχο. Οι τράπεζες που για να ανοίξουν έναν λογαριασμό σε κάποιον κακομοίρη, ζητούν πολλά έγγραφα και βεβαιώσεις (προκειμένου να μην παραβιάσουν το νόμο), κάνουν τα στραβά μάτια σε μια εταιρία, με roaming και POS παράνομα, πολλών δισ. ευρώ, από μια χώρα που έχει επιβάλλει εξίσου έλεγχο κεφαλαιουχικών μεταφορών. Και όχι οποιεσδήποτε τράπεζες,αλλά οι συστημικές, αυτές που διοικούνται από ξένους CEO που δήθεν μπήκαν για να εφαρμόζουν τα… νόμιμα.
Ας πούμε ότι αυτά, δεν είναι τα στοιχεία που μας χαρακτηρίζουν. Όμως αυτές είναι οι πληροφορίες που καλείται να επεξεργαστεί ένας επενδυτικός οργανισμός προκειμένου να σχεδιάσει ένα επιχειρηματικό σχέδιο με σκοπό το κέρδος. Και οι πληροφορίες αυτές οδηγούν στο μόνο συμπέρασμα. Ότι η αγορά πάσχει σε επίπεδο συστήματος,ότι δεν υπάρχει φορέας εποπτικός που να προστατεύει και να ελέγχει την αγορά.
Για τον λόγο αυτόν και η Πολιτεία πρέπει αυστηρά να σταθεί στα ζητήματα αυτά. Να δημιουργήσει συνθήκες εμπιστοσύνης στο σύστημα της αγοράς, προκειμένου να αναδείξει ότι αυτά τα περιστατικά είναι λίγα και παθογενή, αλλά μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Βέβαια θα αντιτάξει κάποιος ότι εδώ, το κράτος έχει προβλέψει (για πρώτη φορά στα παγκόσμια χρονικά) δυο προϋπολογισμούς, θα μπορέσει να σηκώσει το δάκτυλο στον ιδιωτικό τομέα; Κι όμως…

*Ο Γιάννης Καϊντάσης
είναι δικηγόρος και μεταπτυχιακός φοιτητής MBA