Ένα αλλιώτικο σχολείο, για μια αλλιώτικη κοινωνία

Της
ΒΑΓΓΕΛΙΩΣ ΜΠΡΙΣΕΝΙΟΥ
υποψήφιας δημοτικής συμβούλου με το ψηφοδέλτιο «Αρτινών Όραμα» και υποψήφιο δήμαρχο τον Παύλο Στασινό

 

 

 

Ένας Κινέζος σοφός, ο Kuaan-tzu, είπε: «Αν σκέφτεσαι ένα χρόνο μπροστά, φύτεψε σπόρους. Αν σκέφτεσαι δέκα χρόνια μπροστά, φύτεψε ένα δέντρο. Αν σκέφτεσαι εκατό χρόνια μπροστά, μόρφωσε το λαό».
Κάθε κοινωνία ενδιαφέρεται για την αναπαραγωγή της στο χώρο και στο χρόνο, για τη συνέχιση της ύπαρξής της. Η εκπαίδευση είναι ένας μηχανισμός αναπαραγωγής της κοινωνίας και του πολιτισμού της. Όμως, ποιος πρέπει να είναι ο στόχος του σύγχρονου σχολείου και γενικότερα του εκπαιδευτικού συστήματος;
Τα βασικά δομικά στοιχεία του είναι:
Η κτιριακή υποδομή, τα απαραίτητα κτήρια στα οποία στεγάζονται τα σχολεία. Αυτά τα κτήρια πρέπει αφενός να επαρκούν για όλο το μαθητικό πληθυσμό, για να εκλείψει το φαινόμενο της συστέγασης, αφετέρου να είναι χτισμένα με τις απαραίτητες προδιαγραφές, για τη διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ο εξοπλισμός τους με εποπτικά μέσα διδασκαλίας, τα εργαλεία δηλαδή που βοηθούν το μαθητή να έρθει σε επαφή με το αντικείμενο διδασκαλίας.
Τα δύο αυτά στοιχεία είναι σημαντικό να αποτελούν υπόθεση της εκάστοτε δημοτικής αρχής. Αν οραματιζόμαστε μια καινούργια κοινωνία με νέους ανθρώπους, καλλιεργημένους με κοινωνική συνείδηση και ενεργητική συμμετοχή, η συμβολή του Δήμου είναι καθοριστική για τη γενικότερη εκπαιδευτική διαδικασία.
Η προσφορά του σχολείου είναι, αναμφίβολα, καθοριστική για το άτομο και την κοινωνία. Το βοηθά να καλλιεργήσει πνευματικές ικανότητες, όπως κρίση, φαντασία, διορατικότητα. Του παρέχει απαραίτητες γνώσεις για να παρακολουθεί και να αναλύει τη σύγχρονη σύνθετη κοινωνική πραγματικότητα. Η σχολική ζωή δίνει τη δυνατότητα στο νέο άνθρωπο να κοινωνικοποιηθεί, αφού συναναστρέφεται άλλους ανθρώπους και δημιουργεί κοινωνικές σχέσεις.
Το σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στην καθολική ψηφοφορία και στη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Το ζητούμενο της εποχής είναι αυτό. Δε νοείται Δήμος δημιουργικός, παραγωγικός χωρίς ενεργούς πολίτες. Είναι ευθύνη και του σχολείου ο προσανατολισμός των νέων προς την πολιτικοποίηση μέσω μαθημάτων, αλλά και μέσω της συμμετοχής τους στα μαθητικά συμβούλια και στις εκλογές. Μόνο με την πολιτική παιδεία, ο νέος θα ενημερωθεί γύρω από το πλέγμα των πολιτικών ιδεολογιών και το χάρτη των πολιτικών δυνάμεων της σύγχρονης εποχής. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να ανταποκριθεί στο ρόλο του ως ενεργό μέλος του πολιτικού συστήματος.
Η γνώση της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της κοινωνίας, που ζει μέσα από τη μελέτη της τοπικής ιστορίας και της συχνής επαφής με τα μνημεία της πόλης, καλλιεργεί την ιστορική και λαογραφική συνείδηση. Συμβάλλει στην αγάπη των πολιτών για τον τόπο τους και στη δραστηριοποίησή τους για τη διατήρηση της τοπικής κληρονομιάς.
Τέλος, η τέχνη αποτελεί σπουδαίο μορφωτικό παράγοντα, καθώς εξευγενίζει τον άνθρωπο, σμιλεύει τα αισθητικά κριτήρια και του προσφέρει γνώσεις. Στόχος η δημιουργία χώρων για εκθέσεις έργων τέχνης, η παραγωγή εκδηλώσεων πολιτιστικού περιεχομένου, οι οργανωμένες επισκέψεις σχολείων σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία. Απώτερος σκοπός είναι η σύνδεση των μνημείων της πόλης με την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Το Μουσικό σχολείο είναι ένα ακόμη βασικό λιθαράκι προς αυτή την κατεύθυνση. Με στόχο την καλλιέργεια της πνευματικής και λαϊκής κληρονομιάς, αλλάζει τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας, δίνει τη δυνατότητα αναζήτησης νέων πηγών μάθησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, μέσα από τη διδασκαλία των μουσικών οργάνων και των νέων παιδαγωγικών εφαρμογών, που αλλάζουν τη σχέση διδάσκοντα-μαθητή. Ο μαθητής μπορεί να μην ακούει πλέον παθητικά το δάσκαλο, αλλά να ερευνά, να συμμετέχει στην αναζήτηση της γνώσης. Για όλους αυτούς τους λόγους, το Μουσικό σχολείο είναι κεφάλαιο για την πόλη, και η στέγασή του βασική προτεραιότητα.
Η εκπαίδευση πρέπει να αποσκοπεί στη διαμόρφωση κριτικής σκέψης, αισθητικής άποψης, άρα στη δημιουργία ενεργών πολιτών. Δεν μπορεί ο μοναδικός σκοπός του σχολείου να είναι η προετοιμασία των παιδιών  για την αγορά εργασίας. Η σύνδεσή του αποκλειστικά και μόνο με αυτόν το στόχο περιορίζει τη γενική παιδεία και την κριτική διάσταση που αυτή σημαίνει.
Σε μια κοινωνία που απαιτεί σύνθετη και πολύπλευρη μόρφωση, το ζήτημα της εκπαίδευσης πρέπει να απασχολεί πολύ σοβαρά και το Δήμο. Η παιδεία γενικότερα είναι  απαραίτητο να εκτιμάται διαφορετικά και να αντιμετωπίζεται με σεβασμό. Στόχος είναι η μόρφωση να περιβάλλεται με ιδιαίτερο κύρος και να μην ισοπεδώνεται.
Η αναβάθμιση της δημοκρατίας, η ποιότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος εξαρτάται από το βαθμό ωριμότητας και ενεργοποίησης των πολιτών και της κοινής γνώμης. Το εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί έτσι να συμβάλει στη βελτίωση της δημοκρατίας, προσφέροντας στην κοινωνία κριτικά σκεπτόμενους πολίτες. Ανθρώπους που θα έχουν εφόδια για να μην πέφτουν θύματα της προπαγάνδας αντιδραστικών δυνάμεων, οι οποίες θέλουν να καταλύσουν τη δημοκρατία και να ποδηγετούν τους πολίτες.