Η εισήγηση του Δημήτρη Τσιρώνη για την αγροτική πολιτική

Τι προτείνει η συνεργασία της ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ, με τη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ για την Αγροτική Ανάπτυξη

 

 

 

– Η χώρα δοκιμάζεται από μια πρωτοφανή σε μέγεθος οικονομική κρίση, ύφεση και ανεργία, ενώ ζητούμενο από όλους αποτελεί η ανάπτυξη.

– Η χώρα δεν έχει, δυστυχώς δε διαθέτει, πολλές εξόδους διαφυγής από την κρίση που την πλήττει τα τελευταία χρόνια. Ο αγροτικός τομέας αποτελεί την πιο σημαντική και ασφαλή οδό διαφυγής από την κρίση, περισσότερο και από τον τουρισμό, γιατί αφορά όλες τις περιοχές της χώρας και ακουμπά με τον ένα ή άλλο τρόπο το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και τους περισσότερους διαστρωματικά πολίτες της χώρας.      

– Δεν είναι, κατά συνέπεια, καθόλου τυχαίο ότι η πρώτη κοινή εκδήλωση του δικού μας κόμματος, της ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ, με τη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ είναι για την Αγροτική Ανάπτυξη. Είναι λόγω της μεγάλης σημασίας που αποδίδουν τα δύο κόμματα στον αγροτικό τομέα και το ρόλο που αυτός μπορεί να διαδραματίσει.

– Ο αγροτικός τομέας για εμάς αποτελεί κλειδί, εργαλείο και βασικό μοχλό ανάπτυξης για τη χώρα.

– Ασφαλώς οι θέσεις των δύο κομμάτων για τα αγροτικά  δεν είναι, ούτε θα μπορούσαν να είναι, ταυτόσημες. Υπάρχουν θέσεις που συγκλίνουμε, αλλά και θέσεις αποκλίνουσες, για τις οποίες, τόσο στη σημερινή εκδήλωση, όσο και στο επόμενο διάστημα που έπεται, καλούμαστε, και θα το επιδιώξουμε, να διαμορφώσουμε συναντίληψη στα ζητήματα αυτά.

– Δεν είναι επίσης καθόλου τυχαίο ότι αυτή η εκδήλωση πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη, το φυσικό κέντρο μιας ευρύτερης, πολύ σημαντικής, περιοχής παραγωγής φυτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, αλλά και κέντρο μεταποίησης και εξαγωγής αγροτικών προϊόντων. 

– Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο αγροτικός τομέας και ο κόσμος της υπαίθρου εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους. Το όποιο ενδιαφέρον ήταν προσχηματικό και αποσπασματικό χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.

– Οι ευθύνες των κυβερνήσεων, και ιδιαίτερα της σημερινής ,είναι τεράστιες.

– Οι τιμές των αγροτικών προϊόντων συρρικνώνονται συνεχώς, ενώ το αγροτικό εισόδημα βαίνει συνεχώς μειούμενο.

– Την ίδια ώρα, οι τιμές των ζωοτροφών και των αγροεφοδίων στα λιπάσματα, στα φυτοφάρμακα, στο πετρέλαιο κ.ά. έχουν εκτοξευτεί. 

– Δεν υπήρξε κανείς σοβαρός σχεδιασμός της γεωργικής και αλιευτικής παραγωγής, καμία στοχευμένη κατεύθυνση, καμία αναδιάρθρωση και προσανατολισμός του τομέα.

– Ο γηρασμένος και χωρίς καμιά εκπαίδευση αγροτικός πληθυσμός αποτελεί τον κανόνα στο αγροτικό επάγγελμα. Ελάχιστα έγιναν για την ανανέωσή του.

– Οι υδάτινοι πόροι σπαταλώνται αλόγιστα, ενώ η επιβάρυνση του αγροτικού περιβάλλοντος, άρα και επαγγέλματος, είναι οριακή σε πολλές περιπτώσεις.

– Αυτός ο φαύλος κύκλος πρέπει να σταματήσει. Πρέπει να τα κάνουμε όλα από την αρχή, εάν χρειαστεί. Επί μέρους, αποσπασπασματικά ή επιλεκτικά μέτρα, που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα, δεν έφεραν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

– Οφείλουμε να δώσουμε λύσεις, να κάνουμε αυτονόητα πράγματα, να σκεφθούμε νέα, διαφορετικά και προωθημένα σενάρια για τον αγροτικό πληθυσμό και τους ανθρώπους της υπαίθρου. Να επαναπροσανατολίσουμε την παραγωγή και να δώσουμε προοπτική.

– Στη σημερινή εκδήλωση, μεγαλύτερη αξία και χρησιμότητα θα είχε να προτείνουμε συγκεκριμένα μέτρα πολιτικής που πρέπει να ληφθούν, συγκεκριμένες δράσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν, να ενισχυθούν ή να χρηματοδοτηθούν.

– Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ θεωρεί ότι η βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας πρέπει να στηριχθεί σε μια σειρά μέτρων και παρεμβάσεων που θα περιέχονται σε ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχους:

• την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

• τον ανα-προσανατολισμό στην ποιοτική καλλιέργεια

• την παραγωγή προϊόντων ανταγωνιστικών και υψηλής προστιθέμενης αξίας, με εξωστρέφεια και ταυτόχρονη ανάπτυξη της τυποποίησης των προϊόντων στον πρωτογενή τομέα, ώστε να λειτουργήσει άμεσα ο βασικός ρόλος του αγροτικού τομέα στην ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας.

Κύριες προτεραιότητες μιας τέτοιας αγροτικής πολιτικής, που θα βοηθήσει τη χώρα να βγεί από την κρίση, αποτελούν:

– Η αύξηση της συμμετοχής του τομέα στο συνολικό ΑΕΠ της χώρας, με αύξηση του όγκου παραγωγής.

– Η διατήρηση και ενδυνάμωση του παραγωγικού-κοινωνικού ιστού στις αγροτικές περιοχές και η αύξηση της απασχόλησης με την είσοδο νέων στο αγροτικό επάγγελμα, ώστε να απορροφηθεί ένα μέρος των ανέργων που δημιούργησε η κρίση.

– Η επάρκεια τροφίμων στη χώρα, ώστε να αισθάνεται ασφάλεια από κάθε ενδεχόμενο κίνδυνο στη σίτιση του πληθυσμού της.

– Η υποκατάσταση και ο περιορισμός των εισαγωγών, προκειμένου να βελτιωθεί το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων, ύψους 2 δις ευρώ (όσο είναι οι εισαγωγές κρέατος).

– Η εξωστρέφεια, ο επαναπροσανατολισμός και η επανασχεδίαση του αγροτικού τομέα μέσα από συνεχείς αναδιαρθρώσεις, νέα διαρθρωτικά μέτρα και πρωτοβουλίες ή δράσεις, προκειμένου να στραφεί σε ποιοτικά και εμπορεύσιμα προϊόντα στην εγχώρια και διεθνή αγορά.

– Η αειφορική διαχείριση των πόρων και ιδιαίτερα των υδάτινων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δίνουμε στους νέους αγρότες και στο ρόλο τους για την ύπαιθρο και την αγροτική οικονομία. Οφείλουμε να τους ενθαρρύνουμε και να τους στηρίξουμε, ώστε να στραφούν στη γεωργική δραστηριότητα, αφού η παραγωγική αναδιάρθρωση και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να γίνει χωρίς αυτούς.

Απαραίτητη, επίσης, κρίνουμε και την ενίσχυση και ευνοϊκή αντιμετώπιση των ορεινών, απομακρυσμένων, νησιωτικών, καθώς και περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα, γιατί οι περιοχές αυτές είναι λιγότερο ανταγωνιστικές, και μια πιθανή εγκατάλειψη της γεωργίας θα οδηγούσε στην ερήμωσή τους.

 Σε ό,τι αφορά στη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, η ΚΑΠ αποτελούσε πάντα σημαντικό εργαλείο πολιτικής, αλλά και τεράστιο χρηματοδοτικό εργαλείο για τον αγροτικό τομέα της χώρας μας.

– Δυστυχώς, η αγροτική παραγωγή μέχρι τώρα προσανατολίστηκε και εγκλωβίστηκε στην απορρόφηση των κοινοτικών επιδοτήσεων, με την εγκατάλειψη της ποιότητας χάριν της ποσόστωσης και την παραγωγή προϊόντων χαμηλής εμπορικής αξίας και χαμηλής εμπορευσιμότητας.

– Η ελληνική Κυβέρνηση φέρει μεγάλες ευθύνες, γιατί η διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ δεν ήταν η πλέον ενδεδειγμένη και η επωφελέστερη για τη χώρα, ιδιαίτερα για το χειρισμό της στα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα (30% των άμεσων ενισχύσεων), γεγονός που θα έχει σοβαρές επιπτώσεις σε ορισμένες αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

– Παρά το γεγονός αυτό, η νέα ΚΑΠ δίνει πολλές δυνατότητες για τον εξ’ υπαρχής επανασχεδιασμό και επαναπροσανατολισμό της αγροτικής παραγωγής και για καλύτερη αξιοποίηση των διατιθέμενων πόρων των 19,7 δις ευρώ την επταετία 2014-2020 (15,5 δις θα δοθούν ως άμεσες ενισχύσεις στους παραγωγούς και 4,2 δις αφορούν την αγροτική ανάπτυξη και τις επενδύσεις στον αγροτικό τομέα).

– Οι διατιθέμενοι πόροι της ΚΑΠ για την Αγροτική Ανάπτυξη 2014-2020 (600 εκατ. ετησίως) θα πρέπει να ενισχύουν δράσεις και πρωτοβουλίες που έχουν να κάνουν με την εξωστρέφεια και τον εξαγωγικό προσανατολισμό, την υποκατάσταση ή αντικατάσταση των εισαγωγών με εγχώρια προϊόντα, τη μεταποίηση και τυποποίηση της αγροτικής παραγωγής, την ενίσχυση της πρώτης εγκατάστασης νεοεισερχόμενων στο αγροτικό επάγγελμα, τις καινοτόμες και πρωτοποριακές ιδέες, τη στήριξη των εναλλακτικών μορφών του αγροτουρισμού, κοκ.

– Σε ό,τι αφορά στον Προγραμματισμό, σχεδιασμό και την αναδιάρθρωση του αγροτικού τομέα, η αγροτική παραγωγή  πρέπει να συνδεθεί άμεσα με την αγορά, με την επιλογή προϊόντων, στα οποία η χώρα μας έχει συγκριτικό πλεονέκτημα, και να σχεδιαστούν εκεί ολοκληρωμένες παρεμβάσεις από το χωράφι έως το ράφι. Ιδιαίτερη σημασία γι’ αυτά τα προϊόντα θα πρέπει να έχει η διασφάλιση της ποιότητάς τους μιας και θα αποτελέσουν τα προϊόντα “βιτρίνας” της χώρας. Τέτοια προϊόντα μπορούν να είναι το ελαιόλαδο και οι ελιές, η φέτα και τα λοιπά αιγοπρόβεια τυριά, τα οπωροκηπευτικά, τα ψάρια  (ιχθυοκαλλιέργειες), το κρασί και τα ελληνικά ποτά (τσίπουρο, ούζο).

– Στο ελληνικό στρατηγικό σχέδιο γίνεται επιλογή και ιεράρχηση των εξαγωγικών αγορών στις οποίες απευθύνεται η Ελλάδα.

Προτείνουμε την ομαδοποίηση των ελληνικών προϊόντων σε τέσσερις βασικές κατηγορίες και υιοθέτηση ξεχωριστής στρατηγικής για την κάθε μια, ως εξής:

– Εξαγωγικές μηχανές: Πορτοκάλια, ροδάκινα, νεκταρίνια, ακτινίδια, σταφύλια, βαμβάκι.

– Ανερχόμενα Εμπορεύσιμα: Πατάτες, μήλα.

– Προς εγχώρια επεξεργασία: Ελιές, βιομηχανική τομάτα, ζαχαρότευτλα.

– Εισαγόμενα/ευρείας κατανάλωσης: Σιτάρι, καλαμπόκι, δημητριακά.

– Στροφή σε εναλλακτικά αγροτικά προϊόντα που μπορούν να στηρίξουν το αγροτικό εισόδημα, όπως είναι τα Αρωματικά και Φαρμακευτικά φυτά, τα Προϊόντα ιδιαίτερης διατροφικής αξίας (λ.χ. ιπποφαές, σπιρουλίνα, κροκός, στέβια), τα Ενεργειακά φυτά και τα Κτηνοτροφικά φυτά για ζωοτροφές.

– Στήριξη, επίσης, νέων καλλιεργειών, καθώς και ενθάρρυνση ατόμων με γνώση να ασχοληθούν με τη γεωργία, όπως οι γεωπόνοι.

– Ανάδειξη του “καλαθιού προϊόντων” κάθε  περιφέρειας με προϊόντα βιολογικής γεωργίας/κτηνοτροφίας, ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης), ΠΓΕ (Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης).

– Εξορθολογισμός των αγροτικών συνεταιρισμών, με πρόταση για έναν συνεταιρισμό γεωργών ανά περιφερειακή ενότητα, συνολικά 52 σε όλη τη χώρα, που θα περιλαμβάνει το σύνολο των ομάδων παραγωγών και κατεύθυνση προς τις συνεργατικές ενώσεις των παραγωγών.

– Αποκέντρωση ορισμένων υπηρεσιών που έχουν σαν αντικείμενο την ελληνική γεωργία και αλιεία, με μεταφορά δομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην περιφέρεια, και σταδιακή αποκέντρωση δομών φορέων, όπως η Γενική διεύθυνση Αλιείας, ο  Ο.ΠΕ.ΚΕ.Π.Ε, ο ΕΛΓΑ, ο ΟΓΑ.

– Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στη στήριξη και ενίσχυση της συμβολαιακής γεωργίας και κτηνοτροφίας, που δίνει αφενός τη δυνατότητα διασφάλισης, διάθεσης και πώλησης της παραγωγής, και αφετέρου προστασίας της τιμής πώλησης μεσοπρόθεσμα, ενώ εξορθολογίζει και τα κόστη παραγωγής των προϊόντων.

– Για τη μείωση του κόστους παραγωγής προτείνουμε τη μείωση του ΦΠΑ στο 8% στα αγροεφόδια και τις ζωοτροφές, ποσοστό που ισχύει μεσοσταθμικά και στις άλλες χώρες της Ευρώπης.

– Για την επιστροφή ΦΠΑ στην αγροτική παραγωγή, οι καλλιεργητές πρέπει να ενταχθούν σε κανονικό καθεστώς δημοσιονομικό, τηρώντας τα απαραίτητα βιβλία και παραστατικά.

– Η μείωση του κόστους παραγωγής θα μπορούσε εν μέρει να επιτευχθεί με τις συνεργατικές ενώσεις, καθώς θα μπορούσαν σε ορισμένες καλλιέργειες να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας.

– Ο περιορισμός του ενεργειακού κόστους στην παραγωγή απαιτεί την εκτέλεση μακρόπνοου σχεδίου διαχείρισης υδάτων και δικτύων άρδευσης, καθώς και  την εκμετάλλευση άλλων πηγών ενέργειας, όπως η γεωθερμία.

– Στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων προτείνουμε όπως οι 443 μικροί φορείς, Τοπικές Οργανώσεις Εγγείων Βελτιώσεων , που κάνουν σήμερα τη διαχείριση και διανομή του ύδατος στις εκμεταλλεύσεις, να συγχωνευτούν σταδιακά ανά περιφερειακή ενότητα, δηλαδή 52 ΤΟΕΒ σε όλη την Ελλάδα.

– Συγκράτηση της αλόγιστης χρήσης νερού, με εγκατάσταση προσωπικού υδρόμετρου για κάθε γεωργό και τιμολόγηση του νερού βάσει ογκομετρικής και όχι στρεμματικής χρέωσης.

– Σφράγιση των χιλιάδων παράνομων γεωτρήσεων.

– Εξοικονόμηση υδατικών πόρων μέσα από ανακύκλωση-επαναχρησιμοποίηση του αρδευτικού και κτηνοτροφικού νερού.

– Εφαρμογή της συνταγογράφησης και εφαρμογή της καθολικής ανακύκλωσης των συσκευασιών από φυτοφάρμακα.

– Στον τομέα της κτηνοτροφίας θα πρέπει άμεσα να εφαρμοστεί η αυτοαδειοδότηση, τόσο για τα ποιμνιοστάσια, όσο και για τις εγκαταστάσεις σταβλισμένης ζωικής παραγωγής.

– Αξιοποίηση γεωθερμικών πεδίων, για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, όπως λ.χ. είναι τα θερμοκήπια.

– Προτεραιότητα στην προώθηση προγραμμάτων για την ενεργειακή αξιοποίηση της παραγόμενης βιομάζας από τα υπολείμματα φυτικής ή ζωικής προέλευσης.

– Στο εμπόριο αγροτικών προϊόντων επιδιώκουμε την εξάλειψη του δικτύου μεσαζόντων, που δεν είναι έμποροι αγαθών,  και τη διασφάλιση αξιοπρεπών τιμών των αγαθών με τη δημιουργία 52 δημοπρατηρίων γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων στις 52 περιφερειακές ενότητες.

– Οι συνεταιρισμοί θα πρέπει να λειτουργούν καθαρά σαν Α.Ε. και όχι Α.Ε. ειδικού καθεστώτος.

– Κατάργηση των πιστωτικών τιμολογίων στις αγοραπωλησίες αγροτικών προϊόντων.

– Ίδρυση φορέα για την ολοκληρωμένη προώθηση ελληνικών τροφίμων και ποτών στο εξωτερικό.

– Ανάπτυξη δικτύου λιανέμπορων και χονδρέμπορων στο εξωτερικό.

– Διαφήμιση στο εξωτερικό και προώθηση της ελληνικής κουζίνας και της μεσογειακής διατροφής σε ξενοδοχεία της χώρας και σε επιλεγμένα εστιατόρια του εξωτερικού.

– Η βιολογική καλλιέργεια που αποτελεί προτεραιότητα και στη νέα ΚΑΠ, χρειάζεται στήριξη, όχι τόσο στην επιδότηση της καλλιέργειας, αλλά στη δημιουργία δικτύου διάθεσης των βιολογικών προϊόντων και δημιουργία παιδείας και κουλτούρας για την προτίμησή τους.

– Στον τομέα της κτηνοτροφίας απαιτείται η δημιουργία κτηνοτροφικών πάρκων και προστασία των ελληνικών φυλών σε βοοειδή και αιγοπρόβατα για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων ποιότητας.

– Εισαγωγή κινήτρων για τη δραστηριοποίηση νέων αγροτών, ώστε να ανανεωθεί ηλικιακά ο αγροτικός πληθυσμός, καθώς οι πόροι είναι διασφαλισμένοι από τη νέα ΚΑΠ (300 εκατ. για 2014-2020 από τον Πυλώνα Ι των άμεσων ενισχύσεων).

– Στήριξη της υδροπονίας μέσω συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, αφού είναι μια μορφή εκμετάλλευσης με χαμηλό κόστος και υψηλή και ποιοτική παραγωγή.

– Θεσμοθέτηση  της δόκιμης αγροτικής θητείας 1 έτους  για όλους τους πτυχιούχους των γεωπονικών σχολών, προκειμένου να λάβουν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.

– Συγχώνευση των επιμέρους και διάσπαρτων ΤΕΙ Φυτικής Παραγωγής, Ζωικής Παραγωγής, Ιχθυοκαλλιέργειας και άλλων συναφών σχολών, με στόχο τη δημιουργία 1-2 ισχυρών σχολών για την Αγροτική παραγωγή και την Ιχθυοκαλλιέργεια.

– Ουσιαστική συνένωση των οργανισμών Δήμητρα- ΕΘΙΑΓΕ και ΟΠΕΓΕΠ σε ένα Ινστιτούτο γεωργικού προσανατολισμού και έρευνας.

– Σε ό,τι αφορά στον τομέα της Αλιείας και τις Ιχθυοκαλλιέργειες, η Ελλάδα διαθέτει ιστορική παράδοση στην αλιεία, πλην όμως τα ιχθυοαποθέματα μειώθηκαν ραγδαία, εξαιτίας της εντατικοποίησής της και των λανθασμένων αλιευτικών πρακτικών που υιοθετήθηκαν (πχ. μηχανότρατες, χρήση δυναμίτη).

– Στον τομέα της ιχθυοκαλλιέργειας η Ελλάδα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια αγορά με μερίδιο 50%.

Περαιτέρω για τον τομέα της αλιείας προτείνεται:

– Επιλογή και ιεράρχηση των εξαγωγικών αγορών στις οποίες απευθύνεται η Ελλάδα.

– Παράλληλα με την τσιπούρα και το λαβράκι, διαφοροποίηση των παραγόμενων ειδών ώστε να παράγονται και είδη μεγαλύτερου μεγέθους, ευκολότερης επεξεργασίας, υψηλότερης προστιθέμενης αξίας (πχ. bluefin tuna) ή ταχείας ανάπτυξης (πχ. yellowtail). Προσθήκη, επίσης, νέων ειδών με βάση τις καταναλωτικές προτιμήσεις και τον ανταγωνισμό στις επιλεγμένες αγορές (πχ. λιθρίνι, συναγρίδα).

– Ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού για τις ιχθυοκαλλιεργητικές μονάδες και αυτοαδειοδότηση.

– Στρατηγική απόσυρσης εργαζομένων από τον τομέα της αλιείας και μεταφορά τους, όπου είναι δυνατό, στον τομέα των ιχθυοκαλλιεργειών.

– Σταδιακή αντικατάσταση μεγάλου μέρους της εγχώριας κατανάλωσης αλιευμάτων από προϊόντα ιχθυοτροφείου.

– Η προστασία των μικρομεσαίων αλιέων που χρησιμοποιούν τις παραδοσιακές μεθόδους είναι επιβεβλημένη. Θα πρέπει να στηριχθούν, μέσα από την ενίσχυσή τους για συμπληρωματικό εισόδημα, από δραστηριότητες όπως ο αλιευτικός τουρισμός.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι, εάν υιοθετήσουμε, σχεδιάσουμε και εφαρμόσουμε μέτρα όπως τα παραπάνω που περιέγραψα τόση ώρα για κάθε άξονα αγροτικής πολιτικής, που θα υπακούουν όμως σε ένα συνολικό στρατηγικό σχέδιο, μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας και της υπαίθρου.

Τέλος, κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο της ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ κ. Ανδρέα Λοβέρδο για την εμπιστοσύνη του να παρουσιάσω τις θέσεις και προτάσεις του κόμματός μας για τον αγροτικό τομέα και την αγροτική ανάπτυξη.