Νοσήματα Ορθοπρωκτικής χώρας

Γράφουν οι:

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ – ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΚΟΥΡΑΣ

Γραστρεντερολόγοι – Ηπατολόγοι • gastroheparta@gmail.com

 

Τα νοσήματα της ορθοπρωκτικής χώρας μπορεί να διακριθούν σε αμιγώς τοπικά ή να  αποτελούν μέρος γενικευμένης νόσου. Έτσι, έχει σημασία η διάκρισή τους, γιατί μπορεί να  οδηγηθεί κανείς σε υποεκτίμηση, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω έλεγχο του ασθενούς ή  σε  υπερεκτίμηση, υποβάλλοντας τον ασθενή σε σωρεία μη απαραιτήτων εξετάσεων.
Η αιμορροϊδοπάθεια εμφανίζεται, κατά την κρατούσα, μη αποδεδειγμένη, άποψη, σε  χαλάρωση του υποστρώματος των αιμορροΐδων και απότοκη μικρή ή μεγάλη πρόπτωσή τους. Κύρια συμπτώματα είναι η ανώδυνος αποβολή αίματος από τον πρωκτό, που γίνεται  αντιληπτή στο χαρτί καθαριότητος ή  με το στάξιμο αίματος, μετά την κένωση, στην λεκάνη.
Σπανίως, το αίμα μπορεί να κατακρατηθεί στο ορθό και να αποβληθεί αργότερα ως  αλλοιωμένο (βυσσινόμαυρο) ή ως θρόμβοι.
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι και κνησμός,  αποβολή βλέννης ή λέρωμα του εσωρρούχου.Η διάγνωση τίθεται πάντα με τηναιμορροϊδικό. Η  αιμορροϊδοπάθεια των εξωτερικών αιμορροΐδων περιλαμβάνει δυσάρεστο αίσθημα κυρίως στο κάθισμα, αίσθημα υγρασίας της περιοχής και, περιστασιακά, κνησμό.
Πόνος προκαλείται σε οξεία θρόβωση των εξωτερικών αλλά και των εσωτερικών 2ου- -4ου βαθμού αιμορροΐδων . Επειδή οι εξωτερικές αιμορροΐδες έχουν μορφή δερματικών  πτυχών, αν είναι μεγάλες και οιδηματώδεις, επιβάλλεται η λήψη προσεκτικού ιστορικού, αφού παρατηρούνται και σε νόσο του Crohn.
Η ραγάς του πρωκτού είναι  εξαιρετικώς επώδυνη λεμβοειδής σχάση, κοντά στην οδοντωτή  γραμμή, με το άνω τμήμα της να είναι μία υπερτροφική πρωκτική θηλή και το κάτω δερματική  πτυχή. Συμβαίνουν κυρίως, ως τραυματισμός, με αφόδευση σκληρών κοπράνων, αλλά και σε  αλλεπάλληλες συνεχείς διάρροιες. Το 90% απαντάται στην μέση οπισθία γραμμή και το 10%  στην μέση προσθία. Η δακτυλική εξέταση απαγορεύται γιατί ο πόνος που προκαλείται στον ασθενή είναι εντονώτατος και η δακτυλική είναι «απάνθρωπη».                                                                                                   
Στις χρόνιες ραγάδες, θεραπευτικώς, ως «χρυσή σταθερά» θεωρείται η πλαγία έσω σφιγκτηροτομή, η οποία έχει εξαιρετικά αποτελέσματα αλλά μετά από πάροδο 1-2 ετών σε ένα μικρό ποσοστό μπορεί να δημιουργήσει  προβλήματα  εγκρατείας των κοπράνων. Γι’αυτό τα τελευταία χρόνια έχουν δοκιμασθεί και εναλλακτικές μέθοδοι, τουλάχιστον πριν από την καταφυγή στην χειρουργική επέμβαση. Η πιο πολλά υποσχόμενη είναι η χρήση αλοιφής με δινιτρικό ισοσορβίτη 0.2% . Έχουν επίσης δοκιμασθεί ενέσεις με τοξίνη Α της αλλαντιάσεως και αλοιφές διλτιαζέμης και νιτρογλυκερίνης.
Η τελευταία φαίνεται ότι εγκαταλείπεται πρόωρα, γιατί σε μεγάλη μετα-ανάλυση βρέθηκε ότι δεν υπερτερεί σε βάθος χρόνου από το εικονικό φάρμακο.
Τα αποστήματα και τα συρίγγια της περιπρωκτικής περιοχής παρ’ όλον ότι ανήκουν στην  χειρουργική αρμοδιότητα, ο παθολόγος πρέπει να γνωρίζει να τα αποκαλύπτει διότι α) τα  αποστήματα μπορεί να προκαλούν πυρετό «άγνωστης» αιτιολογίας, ενώ έχουν διαλάθει της  κλινικής εξετάσεως β) πέραν των λοιμώξεων των πρωκτικών αδένων από τις αντίστοιχες  κρύπτες από μικρόβια της περιοχής, η ύπαρξή τους μπορεί να συνδέεται με νόσο του Crohn, αιματολογικά κακοήθη νοσήματα, φυματίωση, τοπικό λέμφωμα ή κακοήθεια και,σπανιώτερα,ακτινομύκωση.