Τι ισχύει, τι αλλάζει για την λειτουργία των ΤΑΞΙ

Υπό όρους απελευθέρωση της αγοράς των ταξί προωθεί το υπουργείο Υποδομών με σχέδιο απόφασης για την έκδοση προεδρικού διατάγματος. Ειδικότερα, το σχέδιο απόφασης προβλέπει άδειες επταθέσιων και εννιαθέσιων ταξί, έκδοση νέων αδειών, αν αυτό προκύπτει από τον αριθμό των κατοίκων μιας περιοχής αλλά και την τουριστική κίνηση, άρση του περιορισμού για την κατοχή αριθμού αδειών ταξί από ένα φυσικό πρόσωπο ή μια εταιρεία και σύσταση νέων εταιρειών.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του σχεδίου, διαμορφώνεται γεωγραφικός περιορισμός για τον αριθμό των κυκλοφορούντων ταξί ανά περιοχή. Ο ακριβής αριθμός θα προκύπτει βάσει αλγόριθμου, ο οποίος θα συνυπολογίζει (ανά τριετία) στοιχεία όπως ο πληθυσμός, οι γεωγραφικές συνθήκες, καθώς και το αν πρόκειται για τουριστική περιοχή και πόσες κλίνες αυτή διαθέτει.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο δείκτης που προβλέπεται για την Αθήνα είναι 2,5 ταξί ανά 1.000 κατοίκους και 2 ταξί ανά 1.000 κατοίκους για την υπόλοιπη Ελλάδα, τη στιγμή που στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις ο αριθμός των ταξί κυμαίνεται μεταξύ 1,3 και 2 ταξί ανά 1.000 κατοίκους.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα στους δρόμους της πρωτεύουσας αναλογούν σχεδόν 4 ταξί σε 1.000 κατοίκους, στελέχη του υπουργείου Υποδομών επιμένουν ότι δεν πρόκειται να καταργηθούν υφιστάμενες άδειες. Διευκρινίζουν ότι στις περιοχές όπου υπάρχουν περισσότερες άδειες από τις προβλεπόμενες δεν θα υπάρχει δυνατότητα έκδοσης νέων αδειών.
«Οι προωθούμενες ρυθμίσεις αφορούν τα επιβατικά αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης (ταξί, αγοραία) σε όλη την Ελλάδα». Οι συγκεκριμένες αλλαγές βασίζονται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στην απελευθέρωση της άσκησης του επαγγέλματος και σε αντικειμενικό και διαφανές σύστημα για τον προσδιορισμό του αριθμού αδειών ταξί για κάθε περιοχή της χώρας.

Προσαρμογή βήμα βήμα

 

Οι αλλαγές αποτελούν μέρος μίας ολοκληρωμένης πολιτικής παρέμβασης, που περιλαμβάνει νομοθετική πρωτοβουλία για τη δημιουργία νέων τύπων ταξί (επταθέσια, εννιαθέσια), ταξί με λιγότερα διακριτικά και διαφορετικό κόμιστρο, για κάλυψη διαφορετικών αναγκών, αλλά και νέους κανονισμούς λειτουργίας.
Με τις παρεμβάσεις αυτές προωθείται ένα σύνολο αλλαγών που αφορούν:
■ Την πρόσβαση στην άδεια και την πρόσβαση στο επάγγελμα, που ρυθμίζονται με το Π.Δ. με ένα σύνολο διατάξεων απελευθέρωσης.
■ Τις μορφές οργάνωσης και λειτουργίας, που θα ρυθμιστούν με νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.
Όσον αφορά τον αριθμό των ταξί, μέχρι τώρα απαγορευόταν με νόμο η έκδοση νέων αδειών. Πλέον δίνεται αυτή η δυνατότητα. Για την αξιόπιστη πρόσβαση στην άδεια, εισάγεται διαφανές σύστημα, με βάση την ευρωπαϊκή εμπειρία, ενώ μαθηματικός τύπος καθορίζει αντικειμενικά τον απαιτούμενο αριθμό αδειών με βάση τις ανάγκες κάθε περιοχής (πληθυσμός και τουριστική κίνηση). Καθιερώνονται συντελεστές ταξί ανά 1.000 κατοίκους, με βάση τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Μέχρι τώρα δεν επιτρεπόταν η αλλαγή έδρας στα ταξί. Πλέον δίνονται εναλλακτικές λύσεις για την περιοχή λειτουργίας τους, με βάση την ύπαρξη υπερτοπικής υποδομής (λιμάνι, αεροδρόμιο κτλ..) ή το αν η περιοχή διευρύνεται άμεσα (κυρίως τουριστικές περιοχές), ενώ δίνεται δυνατότητα διεύρυνσης περιοχής κοινής λειτουργίας μέχρι επίπεδο καλλικρατικού δήμου και όμορης δημοτικής ενότητας (απόφαση Περιφερειακού Συμβουλίου, κυρίως σε τουριστικές περιοχές). Επίσης, στα μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης παραμένουν οι υφιστάμενες μεγάλες έδρες, σε σύνδεση με τις υπερτοπικές υποδομές. Τέλος, αν η τοπική αυτοδιοίκηση Β΄ βαθμού δεν αποφασίσει διαφορετικά, οι έδρες παραμένουν οι τοπικές και δημοτικές ενότητες του ν. 38532/2010 («Καλλικράτη»).
Σύμφωνα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς που ίσχυε, άδεια ταξί μπορούσαν να αγοράζουν μόνο φυσικά πρόσωπα –κάτοχοι άδειας οδηγού ταξί, μόνο δύο άδειες ανά φυσικό πρόσωπο– ενώ μπορούσαν να συσταθούν μόνο ιδιότυπες εταιρείες ιδιοκτητών ταξί. Πλέον αίρεται κάθε περιορισμός, καθώς εταιρείες οποιασδήποτε μορφής (Α.Ε., ΕΠΕ, Ο.Ε., Ε.Ε.) μπορούν να αγοράσουν άδειες ταξί, όπως και φυσικά πρόσωπα, ενώ αποτρέπεται η δημιουργία ολιγοπωλίων ή μονοπωλίων – ανά έδρα δεν πρέπει να ξεπερνιέται ένα συγκεκριμένο ποσοστό (5% του συνολικού αριθμού αδειών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, 10% αλλού).
Επίσης, μέχρι σήμερα απαγορευόταν η άσκηση άλλου επαγγέλματος για την έκδοση άδειας οδήγησης ταξί, ενώ η άδεια οδηγού επιβατικού δημόσιας χρήσης (ΕΔΧ) ίσχυε με γεωγραφικό περιορισμό (νομό). Πλέον καταργούνται όλα τα επαγγελματικά ασυμβίβαστα ως προς την έκδοση ειδικής άδειας οδήγησης ΕΔΧ αυτοκινήτου, αίρεται ο γεωγραφικός περιορισμός της άδειας (θα ισχύει για όλη την Ελλάδα) και θα απαιτείται επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας και απολυτήριο γυμνασίου ή ισοτίμου της αλλοδαπής.
Επιπλέον, αίρονται οι περιορισμοί ως προς τις νομικές μορφές εκμετάλλευσης αδειών ταξί. Πλέον οποιασδήποτε μορφής εταιρεία, φυσικό πρόσωπο ή συνεταιρισμός μπορεί να εκμεταλλεύεται άδειες ταξί.
Ο παραδοσιακός τρόπος μεταβίβασης μέσω συμβολαιογραφικής πράξης συμπληρώνεται με μία ακόμα επιλογή: μέσω ηλεκτρονικής δημοπρασίας. Ακόμη, προστίθενται κοινωνικά κριτήρια για τους δικαιούχους νέων αδειών, μοριοδότηση σε πολύτεκνους, μακροχρόνια ανέργους και ανάπηρους 67% και άνω. Εάν δεν βρεθούν δικαιούχοι της κατηγορίας αυτής, οι νέες άδειες θα χορηγούνται με ηλεκτρονική δημοπρασία σε φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Αναλυτικά, οι πρωτοβουλίες των μεταρρυθμίσεων ολοκληρώνουν την πολιτική όσον αφορά τη λειτουργία των ΕΔΧ στην Ελλάδα (μέσω νέου νόμου και κανονισμού λειτουργίας).
Δηλαδή δημιουργείται νέα κατηγορία ΕΔΧ αυτοκινήτων (διαφορετικό χρώμα, θέσεις κτλ.), με λιγότερα διακριτικά και μεγαλύτερη ευελιξία στην επιλογή οχήματος. Τα κίτρινα ταξί μπορούν να εισαχθούν σε αυτή την κατηγορία. Η κατηγορία αυτή, μόνον κατόπιν συνεννόησης, θα έχει διαφορετικό κόμιστρο. Επίσης εισάγεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης επταθέσεων ή εννιαθέσεων οχημάτων και όλων των συστημάτων επικοινωνίας (ραδιοδίκτυα, κινητά τηλέφωνα, TETRA, internet κτλ.) για την επικοινωνία του επιβάτη με τις εταιρείες ταξί.
Όσον αφορά τον κανονισμό λειτουργίας, εκσυγχρονίζεται ο ισχύων του 1987 και διαμορφώνεται αναλόγως, ώστε να περιλαμβάνει τις αλλαγές που προκύπτουν από τα υπόλοιπα νέα νομοθετικά κείμενα (νέος τύπος ταξί, νέες μορφές οργάνωσης κτλ.). Τέλος, αναθεωρούνται τα διοικητικά πρόστιμα για τις παραβάσεις οδηγών και ιδιοκτητών ΕΔΧ αυτοκινήτων.

 

Το ευρωπαϊκό παράδειγμα

 

Σε όλα τα κράτη της Ε.Ε. ο αριθμός των ταξί κυμαίνεται από 1,3 έως 2 ανά 1.000 κατοίκους. Ο δείκτης που προβλέπεται για την Ελλάδα είναι σαφώς μεγαλύτερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,5 ταξί ανά 1.000 κατοίκους για την Αθήνα, 2 ταξί ανά 1.000 κατοίκους για την υπόλοιπη Ελλάδα). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο σχετικός δείκτης στη Ρώμη είναι 2,1 ταξί ανά 1.000 κατοίκους, στο Βερολίνο 2 ταξί ανά 1.000 κατοίκους, στο Μιλάνο 1,6 ταξί ανά 1.000 κατοίκους, στις Βρυξέλλες 1,5 ταξί ανά 1.000 κατοίκους και στη Στουτγάρδη 1,3 ταξί ανά 1.000 κατοίκους.